(Opgelet: deze artikels werden voor 2002 geschreven en zijn dus mogelijk gedateerd)

Wetenschap kort
Opvallend wetenschaps- en technologienieuws van deze week - 04-08-2000

Japan gaat op walvisjacht, ook mannen hebben een biologische klok, en de toewijding van een fysica-leraar. Een greep uit de wetenschappelijke nieuwsfeiten van deze week.

Japan heeft opnieuw een walvisvloot op pad gestuurd om zijn bijzonder uitgebreid wetenschappelijk programma van nieuw materiaal te voorzien. Dat de Japanse markt met walvisvlees, een delicatesse in het land van de rijzende zon, bevoorraad kan worden is natuurlijk mooi meegenomen. Sinds 1986 rust er een internationaal moratorium op de walvisvangst, maar voor wetenschappelijk onderzoek werden uitzonderingen gemaakt. Vanaf 1987 vertrekken vanuit Japan dan ook jaarlijks wetenschappelijke missies. De vloot, die de haven afgelopen zaterdag verliet, is van plan 160 dwergvinvissen, 50 Bryde-walvissen en 10 grotere potvissen aan de haak te slaan. Op de laatste twee soorten werd het laatste decennium niet meer gejaagd. Het voornemen heeft heftige internationale reacties uitgelokt, onder andere van Bill Clinton, Tony Blair en Madeline Albright, die ongetwijfeld enige verwantschap voelt met de bedreigde dieren. Geďnteresseerden kunnen hier een walvis adopteren.

Het onderzoek naar Ebola, een virale aandoening met een sterftecijfer van maar liefst 90 % en als belangrijkste symptoom massale bloedingen, heeft een grote sprong gemaakt. Wetenschappers hebben het eiwit ontdekt dat verantwoordelijk zou kunnen zijn voor de bloedingen. Het proteďne zorgt voor de afbraak van de wanden van de bloedvaten. Varianten van ebola, zoals de Reston-variant, die de bloedvaten niet aantasten zijn doorgaans ook niet dodelijk. De ontdekking zal de ontwikkeling van een vaccin of een geneesmiddel zeker bespoedigen, zo verzekerden de betrokken onderzoekers. Waar Ebola zoal uitbreekt wordt op deze site bijgehouden.

Deze week werd ook een blik onder de schedelpan van Aids-lijders geworpen. Daar werd ontdekt dat alvast mijn strategie om om te gaan met allerlei problemen in geval van een HIV-besmetting niet zou werken. Ontkenning zou er zelfs voor zorgen dat men sneller na de besmetting AIDS zou ontwikkelen. Verder zou ook stress eenzelfde effect hebben terwijl het voorkomen van sociale netwerken een positieve invloed op de gezondheid heeft. De AIDS research update volgt het AIDS-onderzoek op de voet.

Mannen die denken dat hun ‘penopauze’ gekenmerkt zal worden door snelle wagens, leren jasjes en jonge blonde dellen zouden wel eens bedrogen uit kunnen komen. Een Britse studie heeft uitgewezen dat ook mannen een biologische klok hebben. Hoe ouder een man wordt, hoe minder waarschijnlijk het is dat hij nog kinderen zal verwekken, onafhankelijk van de leeftijd van de partner. Het valt dan ook te verwachten dat oudere mannen niet langer massaal op zoek zullen gaan naar jongere partners. Tenzij dat natuurlijk niets te maken heeft met een latente kinderwens. Meer informatie over klokken: zie hier .

Nog in Groot-Brittannië is een kleine rel ontstaan toen een intern document uitlekte waarin wordt voorgesteld gelimiteerd onderzoek naar therapeutisch klonen toe te laten. Toen geruchten werden verspreid dat de regering zijn zegen al had gegeven voor onderzoek dat erop gericht is menselijke reserveonderdelen uit embryo’s te laten groeien was het hek helemaal van de dam. De Britse regering heeft nu bekend gemaakt dat het rapport binnen twee weken gepubliceerd zal worden samen met de beslissing van de regering. Onder druk van verdedigers van de mensenrechten werd alvast beslist een eeuwigdurend verbod op het klonen van Tatcher, de volledige Spice Girls-set en de Queen in te stellen, wat geen enkele vorm van protest uitlokte. Wie het klonen toch een warm hart toedraagt kan bij deze organisatie terecht.

De vereniging voor wetenschappers die zich aan gene zijde van het gezond verstand bevinden zullen de kandidatuur van fysica-professor Hartmut Sadrozinski ongetwijfeld met een overweldigende meerderheid goedkeuren. Omdat de zoon van de professor niet geďnteresseerd bleek in de boeiende wereld van de natuurkunde besloot hij de dingen wat aanschouwelijker te maken. Hij hees zich in een metalen pak en liet zich enkele malen door de bliksem treffen. “Het maakt veel lawaai” aldus de professor, “en omdat het ozon genereert kun je het ook ruiken.” Eindelijk kon zijn zoon de fysica in werking zien. Sadrozinski hoopt dat leraars zijn voorbeeld zullen volgen. De combinatie ‘zoutzuur’, ‘kaal hoofd’ en ‘voormalig chemie-leraar' kan alvast mijn enthousiasme wekken. Wil u uw feestje opluisteren met wat bliksem? Eén adres: Lightning On Demand .

NASA zal in 2003 een nieuwe robot naar Mars sturen, waar het ding in de loop van 2004 wiel aan wal zal zetten. De nieuwe missie werd gepland nadat uit beelden van de Mars Global Surveyor, die de planeet al enkele jaren omcirkelt, bleek dat er een aanzienlijke kans bestaat dat vlak onder de oppervlakte van de planeet water te vinden zou zijn. Wetenschappers hopen dan ook om daar hun ultieme natte droom te kunnen verwezenlijken: het vinden van buitenaards - primitief - leven. Voor het zover is staat echter vooral de prestige van NASA op het spel. Die kreeg een serieuze deuk toen eerdere robots - de Mars Polar Lander en een ander toestel dat in een baan om de rode planeet gebracht zou worden, verdwenen voor ze de planeet hadden bereikt. De reden van het verdwijnen van het tweede toestel was overigens behoorlijk idioot: NASA-ingenieurs hadden in hun berekeningen het Englese meetstelsel met het metrische stelsel verward. Of u die informatie ook vindt op de NASA Mars Exploration Homepage is nog maar de vraag.

Als er, tenslotte, ooit een bemande vlucht naar Mars wordt georganiseerd zullen de astronauten toch een comfortabele vlucht tegemoet gaan: een bedrijf in Milwaukee heeft een nieuw tablet ontworpen om de WC’s te reinigen na gebruik. Een eerste versie van het tablet stuitte op verzet van de astronauten omdat het na gebruik manueel verwijderd moest worden. Kevin Schuele, de aan het hoofd staat van het tabletten-bedrijf, wijt dat aan de “Yuck-factor”. Schuele verwacht nu beloond te worden voor zijn uitzonderlijk deductisch talent. Wie wel graag eens een blik in het toilet werpt kan deze site bezoeken (DdV)

© David de Vaal

Terug naar hoofdpagina