Opvallende
archeologische vondst in Peru
Ongeschonden Moche-graven zijn ware schatkist
- 16-02-2001
In
Peru hebben archeologen drie ongeschonden Moche-graven blootgelegd,
overblijfselen van een cultuur die lang voor de Inca’s over het Peruaanse
kustgebied heerste. Aangezien de geschiedenis van dit volk enkel dankzij
materiële bronnen onderzocht kan worden, gaat het om een belangrijke
ontdekking.
De
graven werden ontdekt door een team van Amerikaanse archeologen, onder
de leiding van Christopher Donnan van de University
of California in Los Angeles, die al decennialang onderzoek doet
naar de Moche. Volgens hem gaat het om een uiterst belangrijke en
rijke vondst, in belang enkel overtroffen door
de koningsgraven van Sipan die in 1988 werden blootgelegd. De
recentste vondst werd eveneens in de buurt van Sipan gedaan waar de
graven verborgen lagen onder een 32 meter hoge piramide.
Dat het belangrijkste graf in Sipan wordt toegeschreven aan de ‘Toetanchamon
van de Andes’ heeft meer te maken met de rijkdom van de begraafplaats,
dan met de macht van de eigenaar, waarover men bijzonder weinig weet.
In dit deel van de Andes is het schrift immers nooit ontwikkeld en
archeologen hangen dan ook van materiële bronnen af om het leven van
de Moche te reconstrueren. Vanuit deze optiek is het spijtig dat zij
een goed ontwikkelde goud- en zilversmeedkunst kenden: weinig graven
zijn niet door plunderaars verwoest en van de ongeveer 350 graftombes
die al werden gevonden, bevatten nog nauwelijks 15 edelmetalen voorwerpen.
Het is ook daarom dat Donnan en de rest van het door National
Geographic gesponsorde team zo opgetogen zijn over de nieuwe ontdekking.
Alle drie de graven waren rijkelijk versierd en ruim voorzien van
verfijnd goud- zilver- en kopersmeedwerk, keramieken voorwerpen, kleien
sculpturen en wapens. Naast elk graf werd een mini-tombe teruggevonden,
met daarin een koperen figuurtje, dat wellicht de overledene moet
voorstellen. Net als de doden, liggen de figuurtjes op hun rug en
met het hoofd naar het zuiden gericht. Wat dat precies betekent is
onduidelijk, en het is voor de eerste keer dat dit gebruik wordt vastgesteld.
Eén van de graven was bijzonder weelderig en bevatte niet alleen de
overblijfselen van een man, maar ook van een jongere vrouw en een
lama, mogelijk offergaven aan de klaarblijkelijk hooggeplaatste persoon.
De overdaad aan wapens, rituele voorwerpen en het met goud en koper
versierde dodenmasker wijzen volgens Donnan in elk geval op een hoge
status.
Dat het om overblijfselen gaat uit de vroegste periode van de Moche-cultuur,
Moche I, van 100 v. Chr. tot ongeveer 100 na Chr. maakt alles nog
interessanter. En raadselachtiger, want de drie doden die in de tombes
werden aangetroffen, zijn aanzienlijk groter dan de gemiddelde lengte
van de Moche, zoals die op basis van archeologische overblijfselen
werd berekend.
De Moche, vernoemd naar de vallei waarin de eerste archeologische
vondsten werden gedaan, waren een landbouwvolk. Zij leefden in het
barre kustgebied in het noorden van Peru, waar zij tussen 100 v. Chr. en 800 na Chr. een bloeiende cultuur ontwikkelden,
enkele eeuwen voor het
Inca-rijk op zijn hoogtepunt was. Moche-graven, opgetrokken uit
karakteristieke, in de zon gedroogde stenen, werden ontdekt in de
Moche-, Chicama- en Virú-vallei.
Dankzij weldoordachte irrigatietechnieken sloegen zij erin zich in
grote gemeenschappen te organiseren, die zich vanaf de 2de eeuw na
Chr ook militair uitbreidden. Vanaf de 5de eeuw brokkelt de macht
van de religieuze leiders echter af, ten voordele van een meer seculiere
heerschappij. Het betekent het begin van het einde voor de Moche,
die om nog onduidelijke redenen - al wijzen sommigen op het belang
van klimatologische veranderingen - plaats moesten ruimen voor andere
Andesculturen.
Eén van de eerste vondsten die duidelijk maakte dat de Moche een uitgebreide
en hiërarchische samenleving kenden, waren de ‘Huacas del Sol y de
la Luna’, de Tempel van de Zon en de Tempel van de Maan, waarvan overigens
niet met zekerheid gezegd kan worden of ze iets met deze hemellichamen
te maken hadden. In elk geval maakten de sporen van een dichtbevolkte
gemeenschap duidelijk dat het hier niet alleen om een politiek of
religieus centrum ging, maar dat men op de resten van een grote stad
was gestoten. Bovendien getuigen de tot 41 meter hoge piramides van
een ontwikkelde bouwcultuur.
Het zijn echter vooral de keramieken en metalen objecten
die de aandacht van de archeologische gemeenschap blijven trekken,
en waarop zowat alles wat bekend is over dit volk steunt. Dat het
aardewerk versierd is met gedetailleerde oorlogstaferelen, jachtscènes
en afbeeldingen uit het dagelijkse leven, tot pornografisch aandoende
prenten toe, maakt de taak van de archeoloog wel wat makkelijker en
kleurige muurtekeningen vervolledigen het beeld.
Donnan verwacht dat in deze regio nog heel wat meer graven verborgen
liggen. Of ook deze door de archeologen zullen worden ontdekt valt
echter nog af te wachten. De drie tombes die nu werden gevonden, lagen
dicht bij het oppervlak, maar andere schatten zouden heel wat meer
graafwerk kunnen eisen.
(DdV)
Related links:
De
cultuur van de Moche
De
Schatten van de Moche
De
koningsgraven van Sipan
Meer
informatie over de Moche (Spaans)
Foto’s
van Moche-objecten
©
David de Vaal
