Hormonen
voorspellen scheiding
En spelen een sleutelrol in veroudering - 06-04-2001
Hormonen
blijken een belangrijke rol te spelen in het verouderingsproces van
gist, wormen en vliegen. Wetenschappers vermoeden dan ook dat ook
de mens ouder wordt onder de invloed van, in het bijzonder, insuline.
Een Amerikaanse onderzoekster denkt bovendien dat hormonen een goede
indicatie kunnen vormen voor de slaagkansen van een huwelijk
Hormonen
en het huwelijk
In 1988 werden uit 2200 net gehuwde stellen 90 koppels geselecteerd
om deel te nemen aan een onderzoek waarin zou worden nagegaan welke
invloed interpersonele relaties op de ontwikkeling van stress en andere
gezondheidsproblemen hebben. De vorsers gaven bij de selectieprocedure
blijk van een voorkeur voor harmonie: koppels waarbij snel duidelijk
was dat zij, bv. door alcoholisme of chronische depressies, weinig
kans op een vredig huwelijk maakten werden geweerd.
De koppels die wel door het lot gezegend leken te zijn, werden in
het ziekenhuis gevraagd de kleine huwelijksproblemen
waarmee zij in hun relatie te kampen hadden te bespreken en, als zulks
mogelijk was, op te lossen. Ondertussen werden een aantal bloedmonsters
genomen van beide partners. Daaruit bleek onder andere dat wrijving
tussen beide partners een negatieve invloed heeft op het immuunssysteem
van de kemphanen, maar ook dat in het bijzonder drie hormoonsoorten
in verhoogde concentraties voorkomen als de problemen in een relatie
aan bod komen: adrenaline,
nori-epinefrine en ACTH. Het bloed van de koppels die er tijdens de
discussies het stevigst tegenaan gingen, bevatte het meeste van deze
hormonen.
Nu werden de koppels die destijds aan het experiment deelnamen opnieuw
opgespoord. Slechts 19% van de koppels waren ondertussen gescheiden,
een resultaat dat heel wat lager ligt dan het nationale gemiddelde
en een bewijs dat de onderzoekers destijds bij de selectie goed werk
afleverden. Toen de resultaten van het ondertussen al meer dan een
decennium oude onderzoek er opnieuw werden bijgehaald, stelde men
vast dat het bloed van de gescheiden koppels consequent aanzienlijk
hogere concentraties adrenaline, nori-epinefrine en ACTH bevatte.
Bovendien bleken vooral de vrouwelijke wederhelften heel wat meer
hormonen
aan te maken.
Dat betekent natuurlijk niet dat verhoogde hormoonconcentraties huwelijken
uit elkaar doen spatten. Janice Kiecolt-Glaser, die als psychiatrie-professor
de leiding had over het onderzoek, zegt dat de verhoging wel een aanwijzing
is dat er iets grondigs fout aan het lopen is, en dat het lichaam
op deze spanningen reageert, vaak zonder dat de scheiders-in-spe bewust
iets merken van de problemen.
Vooral vrouwen zullen meer hormonen produceren, zegt de onderzoekster.
“Vrouwen meer gericht zijn op de kwaliteit van een relatie. Mannen
merken vaak niet eens dat er wat fout loopt”. Praktische toepassingen
acht Kiecolt-Glaser gelukkig niet mogelijk. Voorlopig hoeft u dus
niet bang te zijn voor huwelijksaflassingen op basis van hormonale
argumenten.
Wormen,
vliegjes, gist en dus ook mensen?
Er wordt met vereende krachten gezocht naar de oorzaken van veroudering
en ook al plaatste een Amerikaanse professor pas nog grote vraagtekens
bij de mogelijkheden om de levensverwachting van de mens met enkele
jaren te verlengen, toch blijft men naarstig hopen op een middel om
het verouderingsproces te vertragen of stop te zetten.
Biologen leggen een voorliefde aan de dag voor bepaalde diersoorten.
C.
Elegans, een kleine wormensoort, het fruitvliegje en gist moeten
ongetwijfeld zowat de meest onderzochte organismen zijn, en het is
dan ook niet zo vreemd dat veel van het onderzoek naar ouder worden,
zich op deze soorten heeft geconcentreerd.
Dergelijk onderzoek heeft ook al vruchten afgeworpen en toen men ontdekte
dat veroudering bij C. elegans in belangrijke mate werd beïnvloed
door het hormoon insuline, kon alweer een nieuwe piste onderzocht
worden. Het wetenschappelijke weekblad Science laat vandaag 3 wetenschappelijke
teams verslag uitbrengen over hun verouderingsonderzoek.
Aan de Brown University ging men
met het fruitvliegje
aan de slag. In normale omstandigheden zet insuline in de hersens
van de vlieg een receptor in werking dat een ‘jeugdhormoon’ afscheidt.
Dat hormoon zorgt dan voor de reproductie, maar ook voor een versnelde
veroudering. Genetisch gemanipuleerde vliegen, die met een defecte
receptor op de wereld kwamen, bleken aanzienlijk langer te leven dan
niet-behandelde soortgenoten.
De vrouwtjes leefden maar liefst 85% langer. Maar de bijwerkingen
bleken niet gering te zijn. De vrouwtjes bleven erg klein, terwijl
een meerderheid van de mannetjes tijdens de eerste twintig dagen stierven.
En ook aan het Londonse University
College moest men vaststellen dat de fruitvliegjes weliswaar langer
leven als er met een insuline-gerelateerd gen wordt gerommeld, maar
hier waren de genetisch gewijzigde diertjes vaak onvruchtbaar.
Vanuit de Amerikaanse Southern California
University meldt men tenslotte dat zij erin geslaagd zijn gistcellen
een langer leven te geven, alweer door een insulinegerelateerd gen
te wijzigen. De gistcellen leefden tot 3 keer langer dan normaal,
maar ook hier doken bijwerkingen op. Zo bleken de gemuteerde gistcellen
veel trager te groeien dan normale soortgenoten.
Omdat gelijkaardige genen in drie sterk verschillende soorten een
gelijkaardige functie lijken te hebben, gaan wetenschappers ervan
uit dat het om goed bewaarde genen gaat, genen die in een erg vroeg
stadium van de evolutie ontstonden. Doordat zij nog voor het splitsen
van de soorten deel van het genetisch materiaal uitmaakten, lijkt
het ook redelijk om aan te nemen dat zij verbonden zijn met de basisprocessen
van het leven en een gelijkaardige functie vervullen in de verschillende
soorten. Ook bij de mens zou insuline dus wat te maken kunnen hebben
met veroudering, maar vooralsnog blijft dat onbewezen.
(DdV)
Related links:
Hormonen
Ouder
worden
©
David de Vaal
