Nieuw
bewijsmateriaal voor Out-of-Africa hypothese
Schaal is grote sterkte van nieuwe studie - 11-05-2001
In
een groots opgezet onderzoek hebben onderzoekers de Y-chromosomen
van Oost-Aziatische volkeren onderzocht. Doel van het onderzoek was
de manier te onderzoeken waarop de mens zich over de aarde heeft verspreid.
Hun conclusie is dat alle Oost-Aziaten hun wortels in Afrika hebben.
De
oorsprong
van de anatomisch moderne mens is een thema dat, ook al staat
het al enige tijd op de wetenschappellijke agenda, nog steeds geen
bevredigdend antwoord heeft gevonden. Zoals wel vaker het geval is,
staan twee mogelijke verklaringen lijnrecht tegenover elkaar, met
daartussenin enkele ideeën die een gulden middenweg proberen te vinden.
De twee hypotheses die elkaar bestrijden in de zoektocht naar de plaats
waar de mens zijn veroveringstocht van de aarde begon, zijn de ‘Out
of Africa’-hypothese (OA) en het multiregionale model (MR).
De naam van beide theorieën zegt precies wat er de inhoud van is.
Volgens OA is de mens pas 200.000 jaar geleden uit Afrika vertrokken,
terwijl de multiregionalisten zeggen dat de moderne mens op verschillende
plaatsen tegelijk is ontstaan. Daarom wordt de OA-theorie ook wel
vervangings- of ‘killer ape’-theorie genoemd. Het gaat immers om de
verspreiding van Homo sapiens sapiens, en niet om andere mensachtigen
- zoals Homo erectus, of Homo
neanderthalensis de Neanderthaler. Deze mensachtigen hadden zich
al eerder over de aarde verspreid, zoals mag blijken uit fossielen
in Australazië. De vraag is alleen: hebben deze soorten zich in de
verschillende werelddelen tot de moderne mens ontwikkeld of verdwenen
zij zonder nazaten na te laten, hierbij wellicht een handje geholpen
door de anatomisch moderne indringers?
Het fossielenbestand heeft de kwestie nooit kunnen beslechten, en
de laatste jaren hebben vorsers meer en meer gebruik gemaakt van het
DNA van de huidige populaties.
Het menselijke materiaal blijkt immers heel wat sporen te dragen van
de menselijke evolutie.
De auteurs van de meest recente studie deden dat ook, maar gebruikten
niet het mitochondriaal DNA (mtDNA) dat doorgaans in deze studies
wordt onderzocht. Deze vorm van DNA, die zowel in mannen en vrouwen
teruggevonden kan worden, wordt langs moederlijke lijn doorgegeven
en is daarom uitstekend geschikt voor onderzoek naar de evolutie van
de mens. Het y-chromosoom is dat echter ook, zegt het wetenschappelijk
team dat de resultaten van haar uitgebreide studie in het jongste
nummer van Science publiceerde. Beter zelfs, zegt Mark Shiver, van
de Penn State universiteit, die
aan het onderzoek deelnam. “Het y-chromosoom recombineert niet, en
draagt bovendien meer evolutionaire informatie dan mtDNA.”.
De onderzoekers gingen dan op zoek naar drie specifieke mutaties op
het y-chromosoom, ‘markers’ waarvan men weet dat het veranderingen
zijn die al in Afrika plaatsgrepen. Als dan een groot aantal mannen
- vrouwen komen uiteraard niet in aanmerking voor een onderzoek dat
zich op het y-chromosoom richt - worden onderzocht, biedt dit opzet
een eenvoudige maar grondige manier om de OA-hypothese te toetsen.
Treft men mensen aan die geen van de drie markers bezitten, dan is
het erg waarschijnlijk dat hun voorouders niet uit Afrika stammen,
maar zijn ontstaan uit lokale mensachtigen.
Voldoende groot was het staal in elk geval wel. Er werdn 12.127 stalen
genomen bij mannen uit 167 zeer diverse Oost-Aziatische bevolkingsgroepen.
Dat Oost-Azië voor het onderzoek werd uitgekozen, is wellicht niet
toevallig. Het is precies deze regio die door multiregionalisten vaak
wordt geciteerd en ook de middenpositie duidt dit gebied aan als de
plaats waar het het meest waarschijnlijk is dat moderne en archaïsche
mensen zich hebben gemengd.
De resultaten laten aan duidelijkheid niets te wensen over. Er werd
geen enkele man in het staal van 12.127 proefpersonen gevonden die
geen enkele mutatie droeg. Dat wijst erop dat de oorspronkelijke inwoners
van Oost-Azië volledig vervangen zijn door moderne mensen die pas
nog uit Afrika waren gemigreerd. Of, met andere woorden, de “Out-of-Africa”-hypothese
is correct.
Er zijn evenwel nog enkele scenario’s waarin er toch een bepaalde
vorm van MR-theorie waar zou kunnen zijn, ook al wijst dit onderzoek
op het tegendeel. Misschien zijn alle mannen met y-chromosomen die
afkomstig waren van de aziatische Home erectus uitgestorven, eventueel
na een ziekte die alleen die mannen trof met deze bijzonder voorouder.
Of misschien werd er tussen de indringer uit Afrika en de Aziatische
mensachtige wel gepaard, maar dan enkel tussen Aziatische vrouwtjes
en ‘Afrikaanse’ mannen. Niet echt de meest voor de hand liggende hypothesen,
maar evenmin onmogelijk.
Hoe dan ook krijgen de multiregionalisten met dit onderzoek een klap
te verwerken die heel wat harder zal aankomen dan wat de Mungo-vondst
voor de OA-theorie deed. Al mag de veerkracht van theorieën die al
zo lang meegaan natuurlijk nooit onderschat worden.
(DdV)
Aansluitende artikels:
DNA
van Australisch fossiel legt bom onder Out-of-Africa-hypothese - 10-01-2001
Y-chromosoom
geeft zijn geheimen prijs - 31-10-2000
Related links:
De
evolutie van de mens
Overzicht
van de menselijke evolutie
De
neanderthaler
DNA
learning center
©
David de Vaal
