Nieuwe
aanwijzingen voor water op Mars.
Bewijsmateriaal
groeit gestaag, maar geeft voorlopig geen uitsluitsel - 22-11-2000
Het
lijkt wel alsof de komkommertijd al is aangebroken, want NASA lanceert
opnieuw het bericht dat er aanwijzingen over de recente aanwezigheid
van water op Mars zijn gevonden.
In
juni werd met veel bombarie aangekondigd dat er op de Rode Planeet
tekenen waren gevonden van de aanwezigheid van
water . Toen toonden beelden van de Mars Global Surveyor kanalen
op het Mars-oppervlak die pas een miljoen jaar geleden tot stand zouden
zijn gekomen, vrij recent dus. Dat de atmosfeer van Mars de aanwezigheid
van water niet meteen bevorderd was echter al langer bekend. NASA-wetenschappers
werkten toch een mogelijkheid uit om de waarschijnlijkheid van de
water-hypothese groter te maken. Als water verdampt dan koelt de bodem
af, waardoor het water dat als eerste aan de oppervlakte komt bevriest.
Dat ijs vormt een dam die de rest van het water ophoudt, tot de dam
het begeeft door de toenemende druk. Dan zou een golf water vrijkomen
met een snelheid en kracht die de natuurkrachten op Mars eventjes
de baas kan. Een gelijkaardig verschijnsel doet zich ook op aarde
voor onder de vorm van de zogenaamde ‘flash floods’. Op die manier
zou er toch, zij het voor erg korte tijd, vloeibaar water op de oppervlakte
van de planeet kunnen bestaan.
Ondertussen werden meer dan 200 foto’s verzameld waarop gelijkaardige
kanalen te zien zijn. Die doken bijna allemaal op in de uiterst noordelijke
en zuidelijke delen van de planeet. Bovendien is ook ander bewijsmateriaal
dat deze hypothese ondersteunt te voorschijn gekomen. Een 1,2 miljoen
jaar oude Mars-meteoriet zou sporen van zout water bevatten en een
3 miljoen jaar oud exemplaar bevat een waterisotoop dat zou moeten
aantonen dat de Marskorst drie keer zoveel water bevat dan voorheen
werd gedacht.
Het bewijsmateriaal is overigens niet altijd van het visuele soort.
De infrarode spectrometer aan boord van de Mars Orbiter heeft grote
hoeveelheden afzettingen van water-gerelateerde mineralen waargenomen.
De radar-hoogtemeter aan boord van hetzelfde tuig, dat druk bezig
is om een topografische kaart van de Rode Planeet samen te stellen,
heeft aanwijzingen gevonden voor het bestaan van een oude, opgedroogde
oceaan, met een patroon dat wijst op een graduele verdamping van dit
al dan niet vermeende waterbekken.
Tegelijk nemen ook de kritische geluiden toe. Robert Haberle, een
medewerker van NASA, heeft kort geleden op The Physics and Biology
of Making Mars Habitable-conferentie bekend gemaakt dat de geulen
ook door vloeibare koolstofdioxide gemaakt zouden kunnen zijn. Bovendien
zouden de omstandigheden op Mars het voorkomen van vloeibare koolstofdioxide
waarschijnlijker maken dan de aanwezigheid van water. Dat NASA na
de mislukking van de recentste Mars-expedities met een imago-probleem
te kampen had, werpt eveneens een schaduw van verdenking op de doorgaans
met veel zin voor dramatiek aangekondigde ontdekkingen. Maar tot nader
order lijkt NASA geen bewuste desinformatie-campagne te voeren.
Nu is opnieuw bewijsmateriaal gevonden dat de water-hypothese steunt.
En weer gaat het om kanalen aan de zuidpool van de planeet, dit keer
in de Hale-krater, met een doorsnede van meer dan 130 kilometer. De
hoogste piek van deze krater is bedekt met zandduinen, waarvan sommige
doorkruist zijn met de bijna typisch geworden kanaaltjes. Dat de geologische
eigenschappen van deze duinen duiden op een jonge leeftijd en de zandhopen
niet bedekt zijn met de kraters en het stof dat de rest van de planeet
een pokdalig uiterlijk geeft, maakt de kans op de aanwezigheid van
vloeibaar water net onder de Marskorst weer wat groter.
Waarom de kanalen en geulen vooral op de koudste delen van de planeet
worden aangetroffen is vooralsnog een raadsel. Deskundigen hopen nu
van de Mars Global Surveyor gebruik te kunnen maken om de zuidelijke
hemisfeer tijdens de winter te kunnen observeren. Dat seizoen breekt
half december op Mars aan. Dat zij hopen getuige te zijn van een ‘flash
flood’ of een ander rechtstreeks en onomstotelijk bewijs van water
kan, behoudens spectaculaire verrassingen, echter onder de rubriek
‘wishful thinking’ worden gecatalogeerd.
(DdV)
Related links:
De Mars Society
©
David de Vaal
