Is
Mir een biobom?
Vernietiging
andermaal uitgesteld - 07-03-2001
Het
tijdstip waarop Mir met een laatste raketstoot in de aardse atmosfeer
zal worden geduwd, is opnieuw uitgesteld. Een Russische ruimtevaartadviseur
waarschuwt ondertussen dat het grootste gevaar wel eens van de bacterieën
en fungi aan boord van het Russische ruimtestation zou kunnen komen.
Gemuteerde
schimmels
Toen een Russische kosmonaut eind jaren ‘80 het ongetwijfeld prachtige
uitzicht door een raampje van het Russische ruimtestation Mir
bewonderde, zag hij dat een vreemde substantie zich onopgemerkt over
de parijspoort had verspreid. Natalia Novikova, een medewerkster van
het Russische Institute
of Biomedical Problems identificeerde de stof als een agressieve
ruimteschimmel. Niet dat het om buitenaards leven ging, maar door
de straling, die in Mir ongeveer 500 keer sterker is dan op aarde,
was de fungus
gemuteerd tot iets wat ook op aarde onbekend was.
Toen de patrijspoort op aarde werd onderzocht, bleek dat het feit
dat de schimmel het zicht belemmerde nog het kleinste probleem was.
Want ook al bestond het venster uit stevig kwartsglas in een met email
verstevigd titaniumkader, de schimmel was zich wel rustig een weg
door het raam aan het vreten. Vervelend, in het bijzonder wanneer
deze patrijspoort het enige is wat zich tussen de mens en het vacuüm
van de ruimte bevindt.
Nadere inspectie leerde dat schimmels en bacteriën zich in alle krochten
en spleten van het ruimtestation ophielden. In de woorden van de Amerikaanse
astronaut Jerry
Linenger, die Mir in rampjaar 1997 bezocht, zijn er heel wat plaatsen
in Mir “waar je je hand niet durft insteken”. De organismen werden
nauwkeurig onderzocht en bleken zich in de ruimte uitstekend te voelen.
Wel waren ze veel agressiever dan de aardse varianten, die zich met
wat minder enthousiasme op metaal, glas en plastic storten. In Mir
teren de bacteriën en schimmels op het organische materiaal dat de
bezoekers door te zweten of zelfs maar te ademen in het ruimtetuig
achterlieten. Door organische zuren af te scheiden, breken de fungi
dan het materiaal waaruit Mir bestaat af.
Bij het onderzoek van de ruimteschimmels werd er nauwgezet over gewaakt
dat de micro-organismen niet in de aardse biosfeer terecht zouden
komen. Niemand wist en weet immers hoe ze zich dan gedragen. Maar
nu Mir op het punt staat op aarde neer te storten, lijkt die mogelijkheid
moeilijk uit te sluiten, als de organismen de val overleven. “Er moet
nu ook weer niet te veel aandacht aan besteed worden”, zei Yuri Karash,
de ruimtevaartadviseur die de wereld van het nakende gevaar op de
hoogte wou brengen, “maar er stelt zich wel een realistisch probleem”.
Toenemende
bezorgdheid
Voorlopig lijkt diezelfde wereld zich toch meer zorgen te maken over
de brokstukken die op aarde terecht zullen komen als het het ruimtetstation
vernietigd zal worden. Als alles verloopt zoals gepland, valt het
schroot in de Stille Oceaan. Maar aangezien het gecontroleerd neerhalen
van een 140 ton zwaar
ruimtetuig een operatie is waar niemand echt veel ervaring mee
heeft, zou het best wel eens kunnen misgaan. De belangrijkste potentiële
slachtoffers, Australië en Japan, zullen het neerhalen aandachtig
volgen, met vertegenwoordigers in de Russische controlekamer. Zo hopen
zij in staat te zullen zijn de bevolking tijdig te waarschuwen als
Mir uit koers geraakt.
Dat Rusland zelf zegt de situatie onder controle te hebben, kan echter
niet iedereen geruststellen. Duitsland, een land dat zich toch niet
echt in de gevarenzone bevindt, maakt zich volgens de Duitse krant
Bild op om een bombardement met Mir-brokken adequaat aan te pakken.
Als waarnemers merken dat er iets dreigt mis te gaan, zal de bevolking
via radioboodschappen worden aangemaand binnen te blijven, aldus de
krant.
Als het een geruststelling mag zijn, Rusland heeft wel aangekondigd
zich voor 200 miljoen dollar te zullen verzekeren voor gebeurlijke
ongevallen tijdens de vernietiging. Dat dat waarschijnlijk zal gebeuren
door 3 Russische verzekeringsmaatschappijen - Megaruss, Avikos en
de Industrial Insurance Company - is wellicht weer minder goed nieuws.
Tenslotte kunnen we nog melden dat het tijdstip waarop de fatale afdaling
zal worden ingezet, nog maar eens verlaat is. Leonid Gorshkov, een
van de bouwers van het station, heeft bekend gemaakt dat het sein
nu tussen 17 en 20 maart zal gegeven worden. Afwachten maar.
(DdV)
Related links:
Achtergrond
bij Mir
Fungi
voor beginners
Institute
of Biomedical Problems
©
David de Vaal
