Mir
ligt in Stille Oceaan
Alles
liep volgens plan - 23-03-2001
“Mir
heeft haar triomfantelijke missie beëindigd.” Zo besloot de Russische
vluchtleiding de spannende nacht waarin alles volgens plan verliep.
Mir is vanmorgen, na 15 jaar verblijf in de ruimte, zonder noemenswaardige
problemen in zee gedumpt.
De
typisch gedeukte Wolga’s laten anders vermoeden, maar Russen kunnen
wel degelijk prima parkeren. Zelfs als een 130 ton zware onregelmatige
constructie vanuit de ruimte in zee moet worden gestort. De ogen van
de hele wereld waren vrijdagochtend Belgische tijd op een strook Stille
Oceaan ten oosten van Australië gericht, waar het oude ruimtetuig
moest neerkomen.
Om iets na 6 uur, toen Mir voor de laatste keer over de Middellandse
Zee raasde, werd met een laatste raketstoot van de aan Mir gekoppelde
Progress het doodsvonnis uitgevoerd. Het resultaat daarvan viel zelfs
beter mee dan verhoopt. Men had gerekend op een afremming met 23,5
meter per seconde, maar omdat de atmosfeer dikker was dan verwacht,
vertraagde Mir met bijna 40 meter per seconde. Maar het bleef spannend,
of toch voor Mikhail Pronin, de 51-jarige hoofdingenieur van het Russische
ruimteagentschap die verzuchtte dat “als ik niet aan het werk zou
zijn, ik zou beginnen drinken”.
Toen het ruimtestation boven Japan vloog brak het uiteen, om met een
snelheid van 200 à 300 meter per seconde in de Stille Oceaan terecht
te komen, 5800 km van de kust van Australië. Vanop de Fiji-eilanden
was het best te zien hoe Mir in een 5-tal grote stukken fel oplichtend
door de hemel flitste, gevolgd door een aantal supersonische knallen.
De beelden die werden gedraaid zijn nog steeds beschikbaar op de website
van CNN.
De brokstukken zijn terechtgekomen in de strook oceaan die daar bij
voorbaat was voor uitgekozen, zo zeggen de Russische vluchtleiding
en het Europese ruimteagentschap ESA,
dat meehielp om de baan van Mir tijdens de laatste uren nauwgezet
in het oog te houden.
Een vloot vissersschepen die in het landingsgebied van Mir jacht maakte
op tonijn weigerde eerder veiliger oorden op te zoeken, maar kwam
er uiteindelijk zonder kleerscheuren vanaf. Geen van de schepen werd
door een van de brokstukken van het Russische ruimtestation gekelderd.
De Amerikaanse fastfoodfirma Tacobell
had een drijvend doel in de Stille Oceaan gegooid, met daarop de tekst
‘Free Tacos Here’. Als een brokstuk van Mir het doel raakte, was iedere
Amerikaan een gratis taco beloofd. Het doel bleef ongeschonden, en
gelukkig bleven de commerciële fratsen tot dit voorbeeld beperkt.
In Rusland was men tot de laatste snik blijven protesteren tegen de
destructie. De vernietiging van Mir wordt er beschouwd als het finale
punt achter het Russische ruimtevaartprogramma en daarmee ook het
definitieve einde van Rusland als wereldgrootmacht. Vooral de druk
die door de VS werd uitgeoefend om het ruimtetstation op te geven
om alle middelen voor het Internationaal
Ruimtestation (IR) te reserveren, zit veel Russen hoog. Zij beschouwen
de destructie als een knieval voor de oude aartsvijand, die er nu
ook in geslaagd is de ontwikkeling van de ruimtevaart te monopoliseren.
In dit kader is het ook weinig verwonderlijk dat de weigering van
de NASA om de would-be astronaut annex miljardair Dennis
Tito aan boord van het IR te laten op zoveel Russische verontwaardiging
stuit. Tito zou normaal naar Mir zijn afgereisd, en Rusland zegt het
contract met de rijke belegger te willen nakomen. Maar achter deze
eerder triviale discussie schuilt de angst dat de Amerikanen nu de
totale hegemonie over de ruimte hebben veroverd. Ook de verklaring
van de Russische vice-premier Ilya Klebanov dat het binnen 15 jaar
mogelijk zou zijn een Mir-2 te bouwen, moeten in dit licht worden
gezien.
Maar naast deze nostalgische overwegingen gaf de Russische vluchtleiding
toch ook blijk van gepaste trots. Wie erin slaagt een tuig dat bedoeld
was om 5 jaar dienst te doen 15 jaar in de ruimte te houden, 86.331
baantjes om de aarde te laten maken én veilig te laten neerkomen mag
best een hoge borst opzetten. “We hebben getoond dat Rusland niet
alleen uitstekende ruimtetuigen kan bouwen, maar ook dat we ze goed
kunnen besturen”, verklaarde Joeri Koptev, hoofd van het Russische
ruimteagentschap. Hoofdingenieur Mikhail Pronin was toen al met meer
aardse zaken bezig: “Er is een gevoel van opluchting. De klus is geklaard,
zonder problemen. Nu is het tijd voor een drankje”.
(DdV)
Aansluitende artikels:
Verwarrende
tijden voor de senior onder de ruimtetuigen - 04-10-2000
Spannende
kerst voor Mir - 27-12-2000
Is
Mir een Biobom? - 07-03-2001
De
wereld komt naar beneden - 21-03-2001
De
vernietiging van Mir - 22-03-2001
Related links:
De
opvolger
©
David de Vaal
