Hotel
ISS
Eerste
ruimtetoerist mag dan toch vertrekken - 26-04-2001
Het
Internationaal Ruimtestation lijkt dezer dagen open deur te houden.
De bemanning van de Space Shuttle heeft net een robotarm afgeleverd
en zaterdag komt de eerste ruimtetoerist Dennis Tito naar alle waarschijnlijkheid
binnengewipt. Tenzij men er niet in slaagt komaf te maken met een
reeks computerproblemen.
Bakkeleien
over komst 1ste toerist
De miljonair Dennis
Tito had een behoorlijk bedrag veil voor een uitstapje naar het
ruimtetstation Mir,
maar de brokstukken daarvan liggen ondertussen op de bodem van de
Stille Oceaan. Daarom werd besloten de multimiljonair naar het Internationaal
Ruimtestation (IR) te brengen in een zevendaagse reis waaraan
het niet onaardige prijskaartje van 916 miljoen Belgische frank verbonden
is.
Dat was echter niet naar de zin van de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie
NASA en ook de andere partners, zoals het Europese en het Canadese
bureau, stelden zich vragen bij het gebruik van het IR als ruimtehotel
voor multimiljonairs. In maart liepen de spanningen weer wat verder
op, toen Tito en zijn Russische begeleiders Talgat Moesabajev en Yoeri
Batoerin in de Verenigde Staten waren om aan trainingen deel te nemen.
Tito kreeg geen toestemming deel te nemen, waarna ook de kosmonauten
gingen staken.
Dat de vlucht van Tito gepland werd net op het moment dat men een
1 miljoen dollar dure robotarm wilde testen, deed NASA helemaal bleek
wegtrekken. Zij stelden zich ernstige vragen bij de veiligheid van
Tito en de andere bemanningsleden en zeiden dat de miljonair er misschien
wel heel wat trainingsuren met de Russische ploeg had opzitten, maar
dat hij niet met Amerikaans materiaal had leren werken. Bovendien
had hij geen kennis kunnen maken met Expeditie 2, de huidige bewoners
van het IR. “Wanneer mensen 7 dagen lang in een kleine ruimte met
elkaar moeten samenleven, kunnen ze elkaar maar beter kennen”, zo
argumenteert NASA.
Rusland liet echter geen gelegenheid onbenut om te zeggen dat Tito
zou vertrekken zoals gepland. Nadat Mir was opgegeven om de beschikbare
financiële en logistieke middelen in het IR te kunnen pompen, was
er uiteraard geen sprake van dat Rusland het hoofd zou buigen voor
de VS. Dat zou de nu al vaak gehoorde kritiek dat het eens zo trotse
Russische ruimteprogramma niet meer dan een slippendrager van het
arrogante NASA was geworden alleen maar doen toenemen.
Op 24 april besloot het IR partnerschap dat het beter zou zijn dat
Tito aan de grond bleef, maar dat, als het echt niet anders kan, hij
zijn kans maar moest wagen. Er is nog wat bijkomende training vereist
en NASA zal proberen de avontuurlijke miljonair uit de Amerikaanse
kwartieren te weren en een aantal experimenten uitstellen of pauzeren,
maar als alles goed gaat, mag Tito zaterdag opstijgen.
Computerproblemen
opgelost
Voorlopig is de bemanning van de Space Shuttle Endeavour
nog te gast op het IR. Zij werden een week geleden vanop Cape Canaveral
gelanceerd, met als belangrijkste opdracht de Canadarm
2 aan het IR te bevestigen.
De Canadarm 2 is het meest ingenieuze stukje robotica dat ooit de
ruimte in werd gestuurd, aldus de makers. Het instrument is 17 meter
lang, weegt zo’n 16 ton en kost 1 miljoen dollar. Op aarde zou het
ding onder zijn eigen gewicht bezwijken, maar in de ruimte is er een
cruciale rol voor weggelegd. De robotarm is absoluut noodzakelijk
voor de afwerking van het IR. Als de arm operationeel is, zou hij
met beide uiteinden vrachten kunnen optillen en zichzelf naar een
andere plaats bewegen als dat nodig is.
Daarnaast hadden de astronauten, waaronder de eerste Europese bezoeker
van het IR Umberto
Guidoni, het tweede van een reeks van drie Italiaanse vrachttuigen
en voorraden bij zich.
De installatie van de robotarm verliep zonder problemen, maar toen
men zich opmaakte deze nieuwe aanwinst grondig te testen, zorgde een
reeks computerfouten voor problemen. De drie centrale boordcomputers
- één hoofdcomputer en twee backup-toestellen - konden niet meer communiceren
en het station moest op de automatische piloot vertrouwen. Als de
Space Shuttle niet aan het station was gekoppeld, zou alle communicatie
tussen de vluchtleiding en de bemanning van het IR onmogelijk zijn
geweest.
Maar donderdagnamiddag bleken de problemen van de baan, en waren alle
computers weer operationeel. Wat er precies is misgegaan is nog niet
duidelijk, en zal nu worden onderzocht. De problemen leken even de
reisplannen van Tito in de war te schoppen. De Space Shuttle kon niet
vertrekken vooraleer de communicatie hersteld was, en er is nog steeds
niet voldoende parkeergelegenheid om twee bezoekende ruimteschepen
te ontvangen. Of de Endeavour nu wel op tijd plaats zal maken voor
Tito’s Saljoet is nog onduidelijk, maar dat de vlucht van de pensioengerechtigde
miljonair weer zal worden uitgesteld is niet ondenkbaar.
(DdV)
Aansluitende artikels:
Mars
Odyssey succesvol gelanceerd - 09-04-2001
Mir
ligt in Stille Oceaan - 23-03-2001
Ruimtelabo
op weg naar Internationaal Ruimtestation - 08-02-2001
Related links:
Internationaal
Ruimtestation
Today@NASA
©
David de Vaal
