Ariane
5 succesvol gelanceerd
Space
shuttle onderweg naar Internationaal Ruimtestation - 12-07-2001
Na
een korte periode van relatieve rust wordt het boven de aarde weer
wat drukker. Donderdagnacht werd een Ariane 5 raket, met aan boord
de communicatiesatelliet Artemis, gelanceerd. Eerder al vertrok de
Space Shuttle Atlantis na een succesvolle lift-off naar het Internationaal
Ruimtestation, waar een nieuwe sluis geďnstalleerd zal worden.
Artemis,
tester van de telecommunicatie van de toekomst
Artemis was ooit de maagdelijke Griekse godin die heerst over de wouden
en de nacht en door de Romeinen Diana werd genoemd, maar staat in
ruimtevaartkundige kringen sinds kort beter bekend als de ‘Advanced
Relay and Technology Mission’ van de Europese ruimtevaartorganisatie
ESA. De lancering vond donderdagnacht
plaats. Met een ‘lanceringsvenster’ van 93 minuten kon de vluchtleiding
zich enige flexibiliteit veroorloven, maar alles verliep perfect volgens
schema. Om precies 23u58 Belgische tijd steeg de Ariane op.
De communicatiesatelliet Artemis zal nu door een Ariane
5 raket in een baan om de aarde worden gebracht. Aanvankelijk
was gekozen voor een partnerschap met de Japanse ruimtevaartorganisatie
en zou de satelliet door een HII-raket gelanceerd worden, maar omdat
de ontwikkeling van de Japanse draagraket vertraging opliep werd uiteindelijk
toch gekozen voor de eigen Ariane 5. Dat is de eerste van een nieuwe
reeks draagraketten, die zwaardere ladingen aankunnen. ESA wil daarmee
inspelen op de veranderende behoeften van de groeiende satellietmarkt.
Bovendien kan de Ariane 5 ook worden ingezet voor bemande vluchten,
wat mogelijk gemaakt wordt door een verwisselbaar bovengedeelte. Deze
diversificatie is overigens ook nodig: Arianespace,
de firma die de uitbating van de raketten verzorgt, boekte vorig jaar
een verlies van 9,7 miljard frank, verlies dat vooral aan het gebruik
van de verouderde Ariane 4 raket wordt geweten.
Ook de Artemis-satelliet is een paradepaardje, dat een nieuwe fase
in de ontwikkeling van Europese en wereldwijde communicatiesystemen
aankondigt. Ruimtegebaseerde telecommunicatie is één van de commercieel
meest interessante aspecten van de hedendaagse ruimtevaart en er wordt
verwacht dat het belang ervan alleen nog maar zal toenemen. Als testproject
is Artemis daarbij van groot belang: de bedoeling van de missie is
precies aan te tonen dat telecommunicatiesatellieten betaalbaar en
bruikbaar kunnen zijn voor mobiele communicatie met een groot bereik.
Bovendien zullen directe verbindingen tussen satellieten onderling
worden getest, inclusief een laserverbinding die op termijn de doorverbindingstations
op aarde moet vervangen.
Artemis, met een geschatte levensduur van 10 jaar, krijgt drie specifieke
doelstellingen mee:
Zoals gebruikelijk is met communicatiesatellieten zal Artemis in een
geostationaire baan om de aarde worden gebracht. De satelliet draait
dan even snel om de aarde als de omwentelingssnelheid van onze planeet
en blijft daarom boven hetzelfde punt hangen, in dit geval boven centraal
Afrika.
Nieuwe
buitendeur voor het IR
Vanmorgen al werd vanop het Kennedy Space Center in Florida het ruimteveer
Atlantis gelanceerd. Aan boord wacht een nieuwe, 164 miljoen dollar
dure sluis, die de bewoners van het Internationaal
Ruimtestation (IR) moet toelaten ruimtewandelingen te maken vanuit
het laboratorium. De lancering verliep perfect, al dreigde regen en
stormen lange tijd roet in het eten te gooien. Tijdens de laatste
uren van de voorbereiding verdwenen de donderwolken, ongetwijfeld
een hele opluchting voor NASA. Na problemen met de revolutionaire
en bijzonder prijzige Canadarm 2, een robotarm die een cruciale taak
te vervullen heeft bij de afwerking van het IR, kon NASA nieuwe tegenslagen
missen als kiespijn.
De robotarm werd in april geďnstalleerd, maar al gauw bleken er problemen
te zijn met het instrument. Daardoor moest de lancering van Atlantis,
oorspronkelijk gepland voor half juni, worden uitgesteld. De robotarm
van de Space Shuttle is immers te kort om de sluis af te leveren.
De problemen met de Candarm 2 bleken softwarematig te zijn en nadat
de nodige aanpassingen werden doorgestraald, werkte alles perfect.
De sluis zal tussen het ruimtelabo Destiny
en de Russische aandrijfmodule Zarya worden geplaatst. Er zullen drie
ruimtewandelingen nodig zijn om de nieuwe buitendeur te installeren.
Als alles volgens plan verloopt kan de bemanning na de installatie
het IR via het ruimtelabo makkelijk verlaten. De derde ruimtewandeling
zal al via de nieuwe sluis gebeuren, meteen een goede test.
David
de Vaal
Aansluitende artikels:
Nieuwe
wereld aan de rand van het zonnestelsel – 04-07-2001
Zonsverduistering
over Afrika- 21-06-2001
Hubble-telescoop
bepaalt uitdijingssnelheid heelal - 11-06-2001
Related links:
Artemis
Meer
ruimtevaartnieuws
European
Space Agency
NASA
Internationaal
Ruimtestation
©
David de Vaal
