Ariane
5 brengt satellieten in verkeerde baan
Schade:
1 miljard Euro - 13-07-2001
Het
leek allemaal prima te gaan. De lancering vond stipt op tijd plaats
en de Ariane 5, met aan boord twee communicatiesatellieten, volgde
mooi de baan die door de vluchtleiding was uitgestippeld. Toen de
lading werd uitgezet, ging het echter mis. Beide satellietenen cirkelen
nu om de aarde, maar zijn onbruikbaar omdat ze zich niet in de juiste
baan bevinden. Het verlies wordt geschat op meer dan 1 miljard Euro.
Tijdens
de missie,
die slechts 35 minuten in beslag nam, werden geen fouten gemeld. Alle
gegevens leken erop te wezen dat de Ariane 5, net als bij voorgaande
lanceringen, haar taak perfect volbracht. Achtereenvolgens werden
de experimentele communicatiesatelliet Artemis en de commerciële BSAT-2b
in de ruimte gebracht, onder het gejuich van de aanwezigen. Maar toen
iedereen wachtte op de speech van de hoofden van de vluchtleiding,
die na een geslaagde lancering traditioneel de genodigden toespreken,
groeide het besef dat er wat was misgegaan. De postlanceringsvreugde
bleef uit en pas na enige tijd werd een korte verklaring afgelegd
door Jean-Marie Lutton, het hoofd van Arianespace.
“We
zijn er niet in geslaagd de satellieten in de juiste baan te brengen
door een defect in de aandrijving van de laatste rakettrap”, was de
ontnuchterende boodschap. Normaal gezien hadden de satellieten in
baan met een perigeon – het laagste punt – van 800 km moeten worden
gebracht, maar het laagste punt van de huidige baan is 600 km. Daardoor
zijn de satellieten onbruikbaar.
Gotthard Oppenhäuser, die de leiding heeft over het Artemis-project
van het European Space Agency, geeft
de moed nog niet op. De satelliet zelf schijnt immers wel correct
te functioneren. De zonnepanelen klapten zoals bedoeld open en voorzien
het tuig van de nodige stroom. Het werd veilig naar de zon toe gekeerd
en is volledig onder controle. Artemis wordt nu in de gaten gehouden
door grondstations, terwijl wordt uitgedokterd hoe men de satelliet
toch nog in de juiste baan zou kunnen krijgen.
Artemis is de eerste ESA-satelliet die werd uitgerust met een ionenmotor.
Daarbij wordt geen brandstof meer verbrand, maar worden atomen geïoniseerd,
in een elektrisch veld gebracht en samen met de elektronen die door
het ioniseringsproces van de atomen worden losgeweekt, uitgestoten.
Dat moet dan zorgen voor voldoende stuwing om de satelliet de juiste
richting uit te duwen. Het grote voordeel daarvan is dat ionenmotoren
erg zuinig zijn en maar weinig brandstof – in dit geval het edele
xenongas - nodig hebben. De projectleiding hoopt nu dat de aanwezige
brandstof gebruikt kan worden om de satelliet in de juiste baan te
brengen. Op dit moment wordt berekend hoe dat op de voordeligste manier
kan gebeuren.
Of dat lukt is evenwel nog niet zeker. Bovendien had de brandstof
natuurlijk al een functie – het corrigeren van de baanafwijkingen
die altijd optreden bij satellieten in een baan om de aarde – en is
het onduidelijk wat het voor het verdere verloop van de missie betekent
als de brandstof nu al wordt opgesoupeerd.
Over de Japanse BSAT-2b satelliet wordt in de persberichten van de
ESA met geen woord gerept. Het lijkt er dus op dat de televisiesatelliet
verloren is. Later wordt nog een persconferentie gepland, waar meer
uitleg verschaft zal worden. Voor het laatste nieuws kan u altijd
terecht op de lanceringssite van ESA.
David
de Vaal
Aansluitende artikels:
Ariane 5 succesvol gelanceerd – 12-07-2001
Zonsverduistering
over Afrika- 21-06-2001
Related links:
