Het
monster genaamd Napster
Frontale
aanval van muziekindustrie slaat bres in verdediging - 27-07-2000
De
kogel is door de MP3-kerk. De Amerikaanse rechter Marilyn Patel heeft
Napster verboden zijn systeem nog langer te laten gebruiken om muziek
waarop auteursrechten rusten uit te wisselen. De uitspraak is nog
niet definitief, maar voorlopig lijkt het erop dat Napster in zijn
huidige vorm opgedoekt zal moeten worden.
Napster
is op korte tijd uitgegroeid tot dé belichaming van de relatie tussen
muziek en internet. Een handig middel om snel te vinden wat men zoekt,
of een duivels instrument dat de toch al bezoedelde jeugd in een mum
van tijd diep in een illegaal netwerk stort, het hangt er maar vanaf
hoe u het bekijkt. Nu heeft ook de Amerikaanse justitie positie ingenomen
in het debat. Rechter Patel maakte brandhout van de argumenten van
Napster, en gaf de muziekindustrie over zowat de hele lijn gelijk.
Howard King, de advocaat die eerder Metallica en Dr. Dre bijstond
in hun strijd tegen dezelfde firma zei dat hij geen betere beslissing
had kunnen neerschrijven, zelfs niet als hij het zelf had mogen doen.
Deze episode in de Napster-soap begon in december 1999, toen de Recording
Industry Association of America (RIAA) een rechtzaak tegen Napster
aanspande. De RIAA vertegenwoordigt muziekmastadonten als BGM, EMI,
Sony, Warner en anderen. Het beschuldigde Napster ervan technologie
ontwikkeld te hebben die massale piraterij vergemakkelijkte en wat
het bedrijf medeplichtig zou maken aan tienduizenden schendingen van
de auteursrechtwetgeving. Kleine vis Napster mocht dan wel de sympathieke
underdog-rol spelen, de rechter heeft zich duidelijk aan de kant van
de multinationals geschaard.
De argumenten die de Napster-advocaten ter verdediging van hun zaak
opwierpen werden door Patel vakkundig onderuit gehaald. Eén van de
centrale elementen in de verdediging zegt dat van medeplichtigheid
geen sprake kan zijn, omdat het systeem dat Napster ter beschikking
stelt in se niet bedoeld is om auteursrechten te omzeilen, maar enkel
bedoeld is om het uitwisselen van muziekbestanden, of die nu legaal
zijn of niet, te vergemakkelijken. De rechter oordeelde echter dat
het potentieel van Napster voor legaal gebruik minimaal is.
Daarmee werden meteen een aantal precedenten onderuit gehaald waarop
de verdediging van Napster-advocaat David Boies, die eerder het Amerikaanse
Ministerie van Justitie vertegenwoordigde in de zaak tegen Microsoft,
steunt. In eerdere zaken als RIAA versus Diamond Multimedia Systems
werd immers geoordeeld dat van schending van de auteursrechten geen
sprake kon zijn omdat de apparaten ook voor legale doeleinden gebruikt
kunnen worden. Gevraagd naar hoe zij met deze precedenten zou omgaan
zei Patel droogweg: “Makkelijk. Ze zijn niet van toepassing”.
In een korte verklaring onmiddellijk na de uitspraak zeiden een duidelijk
aangeslagen Shawn Fanning, een 20-jarige medeoprichter van het bedrijfje,
en Napster CEO Hank Barry, tegen de beslissing in beroep te zullen
gaan. Als de uitspraak in beroep bevestigd zou worden zal Napster
de deuren echter moeten sluiten, omdat het ondoenbaar is de legale
van de illegale mp3’s te scheiden. Verder deden beiden een oproep
aan de “Napster-community’ om de moed niet op te geven. De website
van Napster zal dienstdoen als informatiecentrum.
Het enige positieve nieuws dat voor Napster te rapen viel was dat
rechter Patel besliste dat als de softwarefirma het pleit uiteindelijk
toch zou winnen, de RIAA een schadevergoeding van 5 miljoen dollar
zou moeten uitbetalen. Onder de huidige omstandigheden is dit niet
meer dan een wel zeer magere troost. Het ziet er immers niet naar
uit dat Napster de dans nog kan ontspringen. De rechter leek vooral
onder de indruk van de grootteorde van de ruilhandel. De RIAA goochelde
dan ook met reusachtige cijfers: per minuut zouden 14.000 bestanden
worden gedownload, 20 miljoen gebruikers en een exponentiële groei
van dat aantal, 3,6 miljard beschikbare muziekbestanden, het klinkt
inderdaad indrukwekkend. Daar vallen natuurlijk enkele kanttekeningen
bij te plaatsen - er zijn veel dubbele bestanden, en niet alle zijn
illegaal - maar het kernargument blijft wel overeind. Platel verweet
de makers een "monster" te hebben gecreëerd, en dat men daar nu de
gevolgen van moest dragen.
Beide partijen hadden ook een aantal studies bij de hand om hun gelijk
te staven, maar deze werden door Patel niet betrouwbaar genoeg geacht
om als argument weerhouden te worden.
De uitspraak is hoe dan ook voorlopig. Het ging hier immers nog niet
om het definitieve proces maar om een voorafgaande ‘hearing’. Voor
vrijdag 28 juli, middernacht zal Napster zijn systeem moeten aanpassen
(lees: sluiten). En dan wordt het wachten op het definitieve proces,
tenzij de uitspraak in beroep wordt verworpen.
Als u ook al eens een illegaal MP3’tje met Napster hebt binnengehaald
- per ongeluk uiteraard, dat spreekt vanzelf - hoeft u nog niet op
zoek te gaan naar een onderduikadres. Het verdict heeft enkel betrekking
op Napster. Gebruikers van het programma kunnen enkel individueel
berecht worden, en het is uiterst onwaarschijnlijk dat de RIAA dit
overweegt. Voor de internetindustrie heeft de uitspraak wel gevolgen.
Vooral systemen die een centrale server gebruiken -zoals bv. Scour.com,
zie het artikel over DivX eerder deze week - begeven zich blijkbaar
op glad ijs. Programma’s als Gnutella, die peer-to-peer services aanbieden,
gaan naar alle waarschijnlijkheid (voorlopig?) vrijuit.
Hoe dan ook zal er over deze beslissing nog heel wat inkt vloeien.
Vanwege zijn mogelijk verstrekkende gevolgen, maar ook omdat de muziekindustrie
nog maar eens zijn onmacht heeft getoond, en er maar niet in lijkt
te slagen deze ‘nieuwe’ technieken positief aan te wenden. Een oplossing
lag nochtans voor de hand. Eerder nog is met MP3.com een overeenkomst
gesloten: MP3,com betaalde een kleine schadevergoeding en staat voortaan
een deel(tje) van haar inkomsten af aan de platenmaatschappijen. Een
dergelijke afspraak was blijkbaar niet mogelijk met Napster. Men kan
zich afvragen of de symboolfunctie van het verguisde of geroemde programma
daar niet voor iets tussen zit.
Napster-gebruikers reageren inmiddels furieus. En wat iedereen wel
zal vermoeden wordt ook door - nog maar eens - een studie bevestigd.
Een survey-onderzoek van PC Data Online zegt dat 60% van de gebruikers
door zal gaan met het downloaden van MP3s. En dat zijn alleen diegenen
die dat ook toegeven. (DdV)
Related links:
De
Napster homepage
De 'auteursrechtenpagina'
©
David de Vaal
