(Opgelet: deze artikels werden voor 2002 geschreven en zijn dus mogelijk gedateerd)

De mazen van het net
Privacy verliezer van snelle technologische evolutie - 07-02-2001

Een pas bekend gemaakte fout in bepaalde e-mailprogramma’s toont eens te meer aan hoe makkelijk privacy op het internet geschonden kan worden. En dankzij een Amerikaans bedrijf kunnen internetproviders binnenkort eenvoudig zien waar u zich bevindt en waar u naartoe gaat als u de computer aanzet voor een gezellig stapje op het internet.

Wie een doorgezonden e-mail wel eens van persoonlijke commentaar voorziet, mag zich zorgen beginnen maken. Volgens The Privacy Foundation, gelieerd met de universiteit van Denver, zijn de meest gebruikte e-mailprogramma’s vatbaar voor een bug die ervoor zorgt dat niet alleen de bestemmeling van een doorgestuurd - forwarded - e-mailtje, maar ook de oorspronkelijke afzender dit bericht ontvangt. De gebruiker zal niets merken van de extra e-mails, omdat alles achter de schermen van het programma gebeurt, met behulp van enkele lijntjes Javascript. Omdat Javascript bij Outlook, Outlook Express en het Netscape 6 e-mailprogramma standaard staat ingeschakeld, zijn vooral de gebruikers van deze e-mailclients vatbaar voor het misbruik.

Bovendien bleek alvast Microsoft al meer dan twee jaar op de hoogte te zijn van het gat in de beveiliging, maar het bedrijf besloot er voorlopig niets aan te doen omdat de gebruikers alle toeters en bellen op de e-mailprogramma’s willen gebruiken. Inmiddels is wel een 'patch' beschikbaar en Outlook Express 5.5 zou niet meer te verschalken zijn door het probleem. Wie twijfelt kan Javascript altijd uitschakelen, al is dat niet altijd even eenvoudig.

Vandaag maakte het bedrijf Novel Networks bekend dat zij een nieuwe lijn internetproducten op de markt zal gooien, voornamelijk bedoeld voor internet providers. Het gaat om een mengeling van hard- en software die duidelijk kan maken welke gebruiker aan de lijn hangt en waar die precies woont. Met deze informatie kan dan de ideale route berekend worden die de datapakketjes moeten volgen van opgevraagde site naar internetgebruiker en vice versa. Dat resulteert in tijdwinst, een betere verdeling van het verkeer over de verschillende mirrors van een site maar ook in een aantasting van de privacy. Ook al kunnen websites nu al keuzes maken in het soort van reclame dat aan de surfer wordt voorgeschoteld op basis van eerder surfgedrag, de vinding van Novel Networks is heel wat ingrijpender dan de cookies waarvan deze sites gebruik maken. Cookies kunnen uitgeschakeld worden, terwijl men aan Nortel’s systeem enkel kan ontsnappen door van provider te veranderen.

Wat beide voorvallen, niet meer dan voetnoten in de gestage stroom aan berichten over beveiligings- en privacyproblemen, gemeen hebben is dat zij onopgemerkt gebeuren en buiten de controle van de gebruiker om. Naarmate computerprogramma’s steeds meer taken autonoom kunnen vervullen stijgt de kans op dergelijk misbruik. Bovendien is de wetgeving hieromtrent onduidelijk én verschillend van land tot land. Dat stelt een bedrijf als bv. de online boekhandel Amazon, met filialen in Groot-Brittannië en de VS, in staat gegevens verzameld onder de strenge Britse wetgeving door te sturen naar het veel flexibelere Amerika. Iets wat in de praktijk ook gebeurt, volgens Privacy International.

Overigens ligt de oorzaak van computergerelateerde privacyschendingen niet altijd bij malafide softwareprogrammeurs of commerciële bedrijven met weinig scrupules. Ook de gebruikers zelf springen soms nogal onbezonnen met hun gegevens om, nemen niet of nauwelijks voorzorgsmaatregelen of zijn zich niet bewust van de gevaren die aan het gebruik van bepaalde toepassingen zijn verbonden.

Het is daarom dat het Virtuele Privacy Centrum, dat pas in Duitsland werd opgericht, zich wel eens in de voorhoede van een internationale strijd tegen privacyschendingen kan bevinden. In tegenstelling tot reeds bestaande en verdienstelijke niet-gouvernementele organisaties als Privacy International, The Privacy Foundation en Junkbusters, is het Virtuele Privacy Centrum wel verbonden met de (Duitse) staat. Elk van de 17 Duitse Commissarissen voor Databescherming zijn met het centrum geaffilieerd, net als gelijkaardige officiële verantwoordelijken uit Nederland, Zwitserland en Canada. Het centrum wil dan ook de nationale grenzen overstijgen en ziet voor zichzelf een rol als algemeen forum weggelegd, waar verschillende overheden zich samen over het globale privacyprobleem kunnen buigen.

Daarnaast wil het centrum ook de individuele gebruiker begeleiden bij zijn steeds gevaarlijker wordende tocht langs ‘s werelds internetsites, door informatie en downloads aan te bieden. Als toch flagrante privacyschendingen door overheid - het centrum werkt onafhankelijk van de Duitse overheid, ook al is het ermee verbonden - of commerciële sector worden vastgesteld, wil het centrum zelfs financiële boetes of andere maatregelen gebruiken om privacy afdwingbaar te maken. Of dit ooit op wereldwijde schaal zal worden toegepast, is, gezien de inwikkelde wetgeving ter zake en de grote belangen die op het spel staan, nog maar de vraag. Maar instituties als het Virtuele Privacy Centrum zijn alvast een eerste aanzet enige greep op het probleem te krijgen.

(DdV)


 
Related links:

 

Privacy in België

Privacy International

Electronic Privacy Information Center

Junkbusters

Virtual Privacy Office

 

© David de Vaal