Pinguďn
blaast tien kaarsjes uit
Linux
blijft groeien - 27-08-2001
10
jaar geleden meldde Linus Torvalds in een nieuwsgroep dat hij een
eigen versie van Minix, een UNIX-gebaseerd besturingssysteem, aan
het maken was. Tien jaar later is Linux een vaste waarde geworden
in heel wat domeinen, bloeit de Linuxgemeenschap als nooit tevoren
en zijn enkele grote bedrijven overtuigd van de meerwaarde van ‘vrije
software’.
Elke
gemeenschap heeft zijn feesten en dat is voor de uitgebreide en bezielde
Linux-gemeenschap niet anders. Om de verjaardag van het besturingssysteem
Linux te vieren, zakten het afgelopen weekend minstens 150 ‘geeks’
af naar het Belgische Bouillon, voor de traditionele Linux Beer Hike.
Op 25 augustus plaatste de student LinusTorvalds, een klein berichtje
op de nieuwsgroep comp.os.minix : ”I'm doing a (free) operating
system (just a hobby, won't be big and professional like gnu) for
386(486) AT clones. This has been brewing since april, and is starting
to get ready.” Het vrije besturingssysteem waarover Linus het
had werd Linux en in tegenstelling tot wat hij verwachtte, is het
wel degelijk ‘big’ geworden.
Minix was een educatieve versie van UNIX, een besturingssysteem dat
vooral in universiteiten werd gebruikt en al snel peperduur werd.
Besturingssystemen zijn programma’s die het gebruik van de hardware
regelen en toelaten andere programma’s, zoals bv. tekstverwerkers,
te draaien. Het bekendste voorbeeld is de Windows-reeks van Microsoft,
dat 88% van de huiscomputers aanstuurt. Het feit dat het allebei ‘operating
systems’ zijn, is echter het enige dat Linux en Windows met elkaar
gemeen hebben.
Linux draagt een copyright, zij het één van een bijzondere soort.
Torvalds beschermde zijn ontwikkeling met de regels die eerder al
werden opgesteld voor ‘vrije software’. De broncode van vrije software
is voor iedereen beschikbaar en kan dan ook door iedereen naar eigen
inzichten en behoeften worden aangevuld of gewijzigd. Vanaf versie
0.03 werkte Torvalds niet langer alleen aan Linux, maar zorgde een
groeiende groep enthousiaste ontwikkelaars ervoor dat vele handen
licht werk maakten.
Dit kader vormt een scherp contrast met de aanpak van Microsoft, dat
angstvallig over de broncode van haar producten waakt. Volgens velen
verklaart dit verschil in filosofie het kwaliteitsverschil tussen
beide producten. Linux staat erom bekend oerdegelijk te zijn, de gebruiker
veel meer controle te geven, zelden te crashen en weinig vatbaar te
zijn voor virussen. Windows is daarentegen niet meteen crashbestendig,
geeft de gebruiker weinig bewegingsvrijheid en virussen die ontworpen
zijn om windowsmachines te infecteren verspreiden zich razendsnel.
Maar Windows heeft nog steeds de mooiste icoontjes en levert de doorsneegebruiker
de mogelijkheden met minimale kennis aan de slag te gaan.
Tien jaar na het eerste berichtje van Torvalds, heeft Linux nog steeds
de weg naar de huiscomputers niet gevonden. Er wordt al langer beloofd
dat er een versie zit aan te komen die in gebruiksgemak niet moet
onderdoen voor de producten van Bill Gates, maar voorlopig gebruikt
amper 1.5% van de thuisgebruikers Linux. Niet alleen het uitblijven
van een versie die even makkelijk te gebruiken en installeren valt
als Windows heeft daar schuld aan, ook het quasi-monopolie van Microsoft
maakt het voor de doorsneegebruiker moeilijk om de overstap te maken.
Het alternatieve besturingssysteem heeft op andere domeinen echter
wel in sneltreinvaart terrein gewonnen. Volgens de International
Data Corporation hadden in 2000 20% van de ondervraagden gegevensbanken
opgezet in een Linuxomgeving, tegenover 10% in 1999. Een opmerkelijke
groei, aangezien Linux voor de ondersteuning van databases de kinderschoenen
nog maar net ontgroeid is. Maar ook hier prijzen de gebruikers de
robuustheid van het systeem en plukken zij de vruchten van de verregaande
compatiliteit die Linux toestaat, daar waar Windows-gebruikers soms
al problemen ervaren bij de uitwisseling van bestanden die in licht
verschillende versies zijn gemaakt.
Ook wat servers betreft – een marktsegment waar crashbestendigheid
van vitaal belang is – heeft Linux al langere tijd omarmd. Eenzelfde
argument gaat op voor toestellen die misschien niet meteen aan computers
doen denken, maar die wel een processor gebruiken. Processors moeten
aangestuurd worden, een taak die Linux meer dan uitstekend op zich
neemt. Ook in mixers, GSM’s, intelligente koelkasten en wasmachines
zou het vrije besturingssysteem potten kunnen breken.
Dat de gewone gebruiker Linux nog niet in de armen heeft gesloten
wil dus niet zeggen dat het slecht gaat met het alternatieve systeem.
Bovendien hebben een aantal grote bedrijven Linux wel enthousiast
onthaald. Hewlett-Packard, Compaq en IBM leveren een bijdrage aan
de ontwikkeling van toepassingen die onder Linux gebruikt kunnen worden.
En tal van andere bedrijven doen hetzelfde op een kleinere schaal.
Door programmeurs aan te nemen die in Linux werken kan een bedrijf
immers makkelijk de applicaties die het best aangepast zijn aan de
persoonlijke noden ontwikkelen. De kans is niet gering dat een soortgelijke
applicatie al beschikbaar is en de veranderingen die binnenshuis worden
aangebracht kunnen dan weer een belanrijke bijdrage betekenen aan
de verdere ontwikkeling van het Linuxuniversum. Wie op Microsoft toepassingen
moet vertrouwen ziet zich vaak geconfronteerd met dure programma’s,
elkaar snel opvolgende versies, een hoop veiligheids- en compatibiliteitsproblemen
en een aanzienlijk gebrek aan mogelijkheden om de programma's aan
te passen. Overigens zou niet ieder bedrijf bekend willen maken dat
het met Linux werkt, volgens sommige analisten omdat dat een competitief
voordeel oplevert dat zij voor concurrenten liever verborgen houden.
Uiteraard is ook de wereld van de vrije software niet geheel en al
opgetrokken uit rozengeur en maneschijn. De aandelen van firma’s die
hun activiteiten rond Linux hadden gecentraliseerd hebben eveneens
een vrije val gemaakt. Bovendien plant aartsvijand Microsoft een invasie
op het domein van de vrije software, met het abonnementssysteem dat
met de XP-software in gebruik zal worden genomen en de inmiddels al
beruchte .Net strategie,
die er expliciet op gericht is de meest diverse toepassingen en technologieën
te verenigen. Het is opvallend dat Microsoft de voorbije maanden al
enkele zure uithalingen naar Linux heeft laten optekenen. De Linuxgemeenschap
brengt in dat verband graag de befaamde uitspraak van Mahatma Ghandi
in herinnering: "Eerst negeren ze je, dan lachen ze met je, dan
vechten ze met je en tenslotte win jij."
David
de Vaal
Aansluitende artikels:
Linuxworld-conferentie
gaat van start - 14-08-2000
Open
source en vrije software meeting in Brussel - 22-01-2001
Related links:
Linux
voor beginners
Linux
Online
Free
Software Foundation
Open
Source Development Network
Slashdot
– News for nerds
De
wereld door de ogen van de Linuxgemeenschap
©
David de Vaal
